Het endorfinesysteem

Het lichaam beschikt over een zelfherstellend systeem dat stress, ziekten, trauma’s en andere vormen van belasting geneest. Dit herstelproces wordt bestuurd door het endorfinesysteem.

Het woord endorfine is samengevoegd uit endo, wat vertaald kan worden met binnen en morfine, waarmee naar de op de morfine (opioïde) lijkende effecten wordt verwezen. Endorfine wordt dus in het lichaam zelf gemaakt.
Er zijn ook lichaamsvreemde (exogene) opioïden, dit zijn o.a. drugs, bepaalde geneesmiddelen en exorfinen. Exorfinen zijn eiwitten in voeding die een opioïde werking hebben.

De meeste mensen zien endorfine als het geluksstofje in onze hersenen en het wordt geassocieerd met verliefd zijn, sporten of het eten van chocolade. Wat veel mensen niet weten is dat endorfine meer dan 100 lichaamsfuncties reguleert die te maken hebben met het immuunsysteem, vruchtbaarheid, warmteregulatie van ons lichaam, darmwerking, energie, geluk, concentratie, motivatie en stressbeheersing. Endorfine werkt als een natuurlijke pijnstiller, maagzuurremmer, bloeddrukverlager en anti-depressivum.                        Het endorfinesysteem is een super-regelsysteem dat de werking en de gevoeligheid van tientallen andere stoffen versterkt of vermindert, zoals o.a. dopamine, adrenaline, insuline, serotonine en GABA.

“Wanneer het endorfine-systeem goed werkt ben je overdag energiek, heb je een gezonde assertiviteit, ben je stressbestendig, weet je wat je wilt en kun je je goed concentreren.”

Wanneer gaat het mis?

Het endorfinesysteem is een netwerk van verschillende receptoren waarop zich morfine-achtige stoffen hechten (opioïden). Deze stoffen kunnen lichaamseigen (endogeen) of lichaamsvreemd (exogeen) zijn (bijvoorbeeld exorfinen uit voeding). Deze stofjes hebben ieder hun eigen functies of werking binnen het endorfinesysteem en kunnen ieder op de voor hun bestemde receptoren van de lichaamscellen hechten om zo de cel binnen te gaan en hun werk te doen. Een receptor kun je zien als het sleutelgat van de cel en de neurotransmitter (of hormoon) als de sleutel. De sleutel past alleen op het juiste sleutelgat.
Receptoren zijn erg gevoelig voor overstimulatie. Dit betekent dat wanneer de receptor (het sleutelgat) te vaak wordt gebruikt (overstimulatie), het betreffende stofje (de sleutel) niet meer op de bijpassende receptor past en de stof (neurotransmitter of hormoon) niet meer in de cel kan komen en zijn functie kan uitoefenen.
Dit heet resistentie en zorgt ervoor dat de werking van het endorfinesysteem afneemt. Je kunt je misschien wel voorstellen dat, gezien de vele functies van endorfine, dit een waterval aan lichamelijke klachten kan veroorzaken.

 

Symptomen van endorfine-resistentie zijn:

  • Afname van de geluksbeleving; leeg gevoel, alles hebben maar weinig geluk voelen
  • Snel(ler) moe zijn, zowel lichamelijk als geestelijk.
  • Voorkeur voor het eten van veel suikers en koolhydraten
  • Eetstoornissen, overgewicht
  • Verminderde werking van dopamine (lusteloosheid, snel verveeld, uitstelgedrag, motivatie- en aandachtsproblemen, AD(H)D, verminderde plezierbeleving, verslavingen)
  • Verminderde werking van serotonine (depressie)
  • Verminderde werking van endorfine en oxytocine (hechtingsproblemen, sneller verveeld in een relatie, borderline kenmerken)
  • Verminderde aanmaak/gevoeligheid van insuline (insulineresistentie, diabetes type 1 en 2)
  • Sneller geïrriteerd/geagiteerd zijn en verhoogde stress- en prikkelgevoeligheid
  • Toename van de angstklachten, hyperventillatie
  • Toename van allergische klachten (astma, allergieën, (auto) immuunziekten)
  • Verminderde weerstand tegen virale en bacteriële aandoeningen, luchtweginfecties, oorontstekingen
  • Toenemende vergeetachtigheid (eindstadium: Alzheimer)
  • Toegenomen pijngevoeligheid
  • Onrust en slaapproblemen dor verminderde werking van GABA
  • Impulsiviteit, restless legs, tics
  • Gespannen slokdarmklep
  • Motorische problemen, Parkinson
  • Aversief gedrag (in weinig geïnteresseerd, mijden van mensen en situaties)
  • Zwart/wit denken, polariserend en/of reactief gedrag, suïcidale gedachten
  • Verlaagde cortisol, CVS, burn-out en bijnieruitputting
  • Moeite met loslaten van nare ervaringen, angsten en trauma’s. Toename van angsten (bv. PTSS, hyperventilatie en fobieën) en lichamelijke spanningen (hernia, gespannen spieren in bv. nek, hals, schouders, rug en borstbeen)
  • Verminderde ontgifting (opbouwen van intoleranties, eindstadium MCS: meervoudige chemische sensitiviteit)
  • Overmatige NMDA-activiteit (piekeren, malende gedachten, druk in het hoofd, oorsuizingen)
  • Calciumverlies, osteoporose

Overstimulatie van het endorfinesysteem kan ontstaan door alles wat leuk en lekker is en stress oplevert.
Denk hierbij aan:

  • Westerse voedingsgewoontes met:
    – Exorfinen, dit zijn lichaamsvreemde (‘ex’ is buiten) opioïde (morfine-achtige) eiwitten in gluten
    (tarwe,kamut,gerst, spelt en rogge), zuivel, soja en spinazie.
  • – Teveel troostvoeding; suiker, exorfinen, E621 (smaakversterker) en de combinatie van koolhydraten en (trans)vetten (bv. chips, frietjes,hamburgers, chocolade en koekjes)
    – Nutriënt-tekorten

 

  • Stress
  • Bepaalde geneesmiddelen en drugs
  • verslavingen

 

Epigenetica

De epigenetica is de studie van de omkeerbare erfelijke veranderingen in de werking van genen. De epigenetica bestudeert de invloed van omgevingsfactoren op de werking van genen.
Een epigenetische aanpassing of adaptatie ontstaat wanneer de omstandigheden waarin je leeft ervoor zorgen dat bepaalde genen ‘aan’ of  ‘uit’ gaan (genexpressie).
Wanneer de receptoren van het endorfinesysteem overgestimuleerd worden door eerder genoemde factoren zal het lichaam hierop reageren door het aantal receptoren te verminderen (resistentie). Dit is een beschermingsmechanisme van het lichaam.
Er verandert dus niets in je DNA (het genoom), wel in de werking van bepaalde genen. Je DNA is onveranderlijk, het epigenoom kan wel veranderen. Adaptatie door omgevingsfactoren noemen we verworven epigenetische adaptatie
Naast de verworven epigenetische adaptatie kennen we ook geërfde epigenetische adaptatie, je erft het epigenoom van je ouders. Wanneer jouw moeder een endorfine-resistentie heeft opgebouwd door bijvoorbeeld het eten van veel troostvoeding of door het hebben van stress, kun jij haar genen erven die ervoor zorgen dat jij bij geboorte al minder endorfine-receptoren hebt.
Je begint dan dus al met een achterstand, tel daar je eventuele eigen omgevingsfactoren bij op, zoals bijvoorbeeld exorfinenbelasting, stress van werk en gezin en je zult begrijpen hoe klachten en aandoeningen ontstaan.

Een voorbeeld:

Onderzoek bij identieke tweelingen laat zien dat hun erfelijk materiaal voor 100% identiek is. Als een van de tweelingen een misdrijf zou plegen, dan zou men via DNA onderzoek onmogelijk kunnen bepalen wie van de twee de dader is. Gaat men echter de genen onderzoeken op hun activiteit, blijkt dat bij de ene tweeling bepaalde genen actief zijn en bij de andere niet. De wetenschappers onderzochten niet de blauwdruk (de schrijftaal) van het DNA, maar de activiteit van de genen . Zo bleek dat naarmate tweelingen ouder worden, er steeds meer genen anders functioneren. Wat was er gebeurd? De tweelingen leidden toen ze volwassen werden een ander leven. De omgevingsfactoren waarin ze leefden verschilden van elkaar en juist deze verschillen zorgden ervoor dat de werking van hun genen veranderde. Daardoor ontwikkelden ze andere aandoeningen.
(Bron: www.exendo.be)

Het mooie van epigenetica is dat het omkeerbaar is. Met de juiste leefstijl, voeding en supplementen kunnen we zorgen dat jouw genen weer beter gaan functioneren en jij je beter gaat voelen. Dit heeft wel tijd nodig.

Herstel van het endorfinesysteem

  • Aan de hand van de BrainQ-checklists kan ik zien waar bij jou de knelpunten zitten
  • Eventueel kunnen we een exorfine-analyse via een urine-onderzoek doen om te zien welke exorfinen bij jou niet goed worden verteerd en hoe zwaar de exorfinenbelasting is
  • Naar aanleiding van de door jou ingevulde checklists en eventueel het urine-onderzoek krijg je van mij een voeding-, leefstijl- en suppletie-advies
  • Ik adviseer de supplementen van Exendo® Epigenomics om de werking van het endorfinesysteem te herstellen